Jaja gadów

Jaja gadów zawierające dużo substancji odżywczych, czyli żółtka, są zapładniane wewnętrznie. Rozwój zarodkowy trwa długo i z jaja rozwija się forma przypominająca w swej budowie organizm dojrzały. Nie ma więc przeobrażenia, które występowało jeszcze u płazów. Zarodek rozwija się swobodnie w środowisku płynnym, gdyż w obrębie jamy owodni gromadzi się płyn. Natomiast w omoczni zbierają się produkty przemiany materii zarodka. Błona zewnętrzna otaczająca jajo jest na tyle porowata, że może łatwo zachodzić wymiana gazów między otoczeniem a zarodkiem. Zarodek pozbywa się w ten sposób dwutlenku węgla, a z kolei otrzymuje tlen.

Gady powstały ewolucyjnie z płazów pierwotnych, Labyrinthodontia, w okresie węglowym, czyli w karbonie. Z późniejszych już czasów, bo z okresu permskiego, znamy formy wskazujące na przejście między płazami i gadami. Do nich należy np. Seymouria, która wykazuje jeszcze cechy płazów i gadów.

Ekspansja gadów. Najprymitywniejszymi gadami okresu permskiego, czyli z końca ery paleozoicznej, były Cotylosauria różniące się bardzo od gadów współczesnych. Największy rozkwit gadów przypada na wszystkie trzy okresy ery mezozoicznej, którą dlatego nazywamy nawet erą gadów. Najbardziej znanymi formami kopalnymi są gady należące do grupy tzw. dinozaurów. Termin ten pochodzi jeszcze z czasów Owena i oznacza z greckiego „straszne jaszczury”.

Leave a Reply