Pierwsi ewolucjoniści a pojęcie gatunku

Statycznie pojmowany łańcuch istot żywych zmienia się w dynamiczne pojęcie ewolucyjne z końcem XVIII w. Rozpad feudalnego ustroju we Francji spowodował rozkwit myśli ewolucyjnej jednak dawne statyczne ujęcie układu organizmów dotrwało do połowy XIX w.

Tatarkiewicz pisze w swej „Historii filozofii“, że „najtypowszym objawem myśli XVIII w. była filozofia stosowana, usiłująca zasady filozoficzne zużytkować dla celów praktycznych, dla zwalczania przesądów i zaszczepienia światłego poglądu na świat. Ruch ten stanowi »filozofię Oświecenia« w ściślejszym znaczeniu… Zapoczątkowany w Anglii, znalazł potem główny swój ośrodek we Francji. Mistrzem jego był Wolter, którego akcję prowadzili dalej encyklopedyści“.

F. M. Arouet, który zmienił swe nazwisko na Voltaire, (spolszczone Wolter 1694-1778), pro-pagował te hasła Oświecenia, które w jego poglądach znalazły pełny wyraz były to: rozum, przyroda i ludzkość. Wszystkie trzy miały ostrze polemiczne: „rozum“ był hasłem skierowanym przeciw objawieniu, „przyroda“ – przeciw czynnikom nadprzyrodzonym, „ludzkość“, pojmowana jako najwyższy cel etyczny, miała zastąpić cele etyczno-religijne (Tatarkiewicz).

Leave a Reply