Podróż dookoła świata

Zbliża się decydujący i przełomowy moment w życiu Darwina. Wróciwszy do domu z wakacyjnej wycieczki geologicznej odbytej z Sedgwickiem, Darwin zastał list Henslowa donoszący mu, że kapitan Fitz-Roy poszukuje młodego przyrodnika, który by odbył podróż dookoła świata na okręcie Beagle i zajął się kolekcjonowaniem zbiorów przyrodniczych. Darwin opuścił 27 grudnia 1831 r. brzegi Anglii, do której miał powrócić dopiero 2 października 1836 r. Przed wyruszeniem w podróż otrzymuje z rąk Henslowa pierwszy tom „Zasad geologii“ Lyella z ostrzeżeniem, aby nie przyjmował propagowanych w nim idei. Tom drugi otrzymał Darwin dopiero w czasie swojego pobytu w Ameryce Południowej (1832). Po opuszczeniu brzegów Anglii Darwin zwiedził wyspę St. Jago w archipelagu Zielonego Przylądka, następnie wyspę św. Pawła, po czym Beagle zawinął do Argentyny. Okręt płynął wzdłuż Patagonii, zatrzymując się na Wyspach Falklandzkich i przy Ziemi Ognistej. Potem zwiedzono wybrzeża Chile, Peru, archipelag Galapagos, Tahiti, Nową Zelandię, Australię, Tasmanię, Wyspy Kokosowe, Mauritius, Przylądek Dobrej Nadziei, Św. Helenę, Ascension i znów powrócono do Argentyny. Powrotna droga biegła przez Pernambuco, Wyspy Zielonego Przylądka i Azory.

Należy zwrócić szczególną uwagę na te fakty, które unaoczniły Darwinowi proces ewolucji.. Najpierw bowiem musiał on przekonać się o fakcie jej istnienia, aby z kolei zająć się rozwiązaniem zagadki jej głównego mechanizmu. Ciekawe jest, że już w 1832 r. spotykamy w dzienniku podróży prowadzonym przez Darwina wzmianki wskazujące, w jakim kierunku biegły jego spostrzeżenia. Obserwuje węże opatrzone szczątkowymi kończynami tylnymi, zwraca uwagę, do jak różnych: funkcji może być przystosowane skrzydło ptaka.

Lecz dopiero Ameryka Południowa dostarcza najciekawszych faktów. W czasie prac kartogra-ficznych nad wybrzeżami tego kontynentu Darwin ma sposobność odbycia dłuższych wycieczek lądowych i dostrzega fakt stopniowej zmiany form w miarę posuwania się z północy na południe. Ponieważ zmiana form jest stopniowa, dlatego – sądzi Darwin – łatwiej ją wyjaśnić wolno zacho-dzącymi przemianami, aniżeli jakimiś odrębnymi aktami twórczymi. Do tego samego wniosku prowadzą też i spostrzeżenia paleontologiczne. Darwin odkrywa w formacjach pampasowych Ameryki Południowej szczątki kopalne wielkich szczerbaków, które odpowiadają współcześnie żyjącym na tym kontynencie małym pancernikom. Zaznacza w swoim dzienniku, że „najdonioślejszym wynikiem tego odkrycia jest potwierdzenie zasady o bliskim pokrewieństwie obecnie żyjących form z wymarłymi gatunkami“.

Leave a Reply