Porady

Dobór sztuczny

Darwin podkreśla, że hodowca nie stwarza bynajmniej zmienności, a tylko wykorzystuje do swych celów wszelkie odpowiednie dla niego zmiany. Ponieważ warunki hodowli zwiększają zmienność, praca hodowcy może już w krótkim czasie dać odpowiednie wyniki. Człowiek dobiera do rozrodu osobniki mające choćby w zawiązku cechy korzystne dla niego z tych czy innych względów. Wybierając do rozrodu osobniki hodowca dokonuje doboru, który Darwin nazywa doborem sztucznym, gdyż odbywa się on nie w przyrodzie, lecz w sztucznych warunkach hodowli. Przez systematyczne prowadzenie doboru sztucznego przez długi okres może hodowca znacznie spotęgować te cechy, które początkowo pojawiły się w zaledwie dostrzegalnym stopniu.

Read the rest of this entry »

Represja genów a różnicowanie

Wydaje się, że wyjaśnienie wzajemnego oddziaływania jądra i cytoplazmy w procesie różnicowania jest możliwe na poziomie molekularnym. Większość danych genetyki molekularnej uzyskano jednak w badaniach wykonanych na wirusach

i bakteriach, które nie wykazują zróżnicowania charakterystycznego dla organizmów tkankowców. Jacob, Monod i Lwoff opracowali schemat genetycznej regulacji syntezy białka u bakterii wyjaśniający zjawisko enzymatycznej adaptacji mikroorganizmów. Entuzjazm do tej niezwykle szybko rozkwitającej nowej gałęzi genetyki pobudził wielu badaczy do prób zastosowania owego schematu dla wytłumaczenia

Read the rest of this entry »

Z nadejściem ery paleozoicznej

Być może, niektóre ze znalezionych przedkambryjskich robaków były grupą, która później w kambrze dała początek prymitywnym wymarłym stawonogom, zwanym trylobitami. Niewątpliwie też w tym czasie występowały liczne zwierzęta

i rośliny jednokomórkowe. Z nadejściem ery paleozoicznej, a więc w okresie kam- bryjskim i następnie ordowickim, ówczesna fauna i flora żyły wyłącznie jeszcze w mo-rzach. Lądy, jeżeli chodzi o formy życia, były zupełnie puste.

Read the rest of this entry »

W rozważaniach Raya

Najważniejsza jednak w owym czasie dla rozwoju systematyki zoologicznej i botanicznej była działalność naukowa Johna Raya (1627-1705). Nie chodzi tu zresztą tylko o jego zasługi na polu klasyfikacji roślin i zwierząt, lecz także, a dla nas przede wszystkim, o jego stanowisko w sprawie definicji gatunku. Ray stwierdza, że mimo znacznych różnic między osobnikami męskimi i żeńskimi obie te formy należą do jednego gatunku, gdyż wydają płodne potomstwo podobne do swych rodziców.

Read the rest of this entry »

Testy genetyczne: dobrodziejstwo czy zagrożenie?

„Trzeba zachować ostrożność, aby razem z korzystnymi właściwościami na-dawanymi zmienionym organizmom nie wystąpiły cechy szkodliwe lub niebez-pieczne. Konieczna jest wielka rozwaga i poważne analizy, jeżeli chcemy unik-nąć niepożądanych efektów stosowania najnowszych technik diagnostycznych, lub ubocznych skutków terapii genowej komórek somatycznych – jeśli okaże się ona skuteczna, a jej szersze wykorzystanie możliwe”, pisał słynny genetyk amerykański Paul Berg, który za badania nad procesami rekombinacji DNA otrzymał w 1980 r. Nagrodę Nobla .

Read the rest of this entry »

Wzajemny stosunek ontogenezy i filogenezy

Wykorzystanie danych embriologicznych zaczęło się dawno, na długo przed działal-nością Darwina, a nawet przed ogłoszeniem przez Lamarcka „Filozofii zoologii”. Począwszy bowiem od 1797 r., tj. od czasów Goethego i Autenrietha, a skończywszy na Haecklu w 1866 r., siedemdziesięciu dwóch autorów zwracało uwagę na zgodności w rozwoju embrionalnym różnych form lub na powtarzanie stadiów form niższych przez zarodki zwierząt wyższych. W tym drugim ujęciu mówimy o rekapitulacji.

Read the rest of this entry »

Zmniejsza się różnorodność i bogactwo form życia

Gdy spojrzymy na rycinę wyobrażającą ekspansję życia, zauważymy, że szczególnie w jednym okresie, a mianowicie między okresem permskim

i triasowym, czyli na przejściu między erą paleo- zoiczną a mezozoiczną, następuje jakby kryzys. Zmniejsza się różnorodność i bogactwo form życia. Nie trwa to jednak długo (oczywiście w skali geologicznej) i życie z nową siłą zaczyna się rozprzestrzeniać i wzbogacać. Poza tym paleontologia uczy nas, że życie nigdy w swych przeróżnych formach nie osiąga jakiejś równowagi, ciągle następują ewolucyjne zmiany, ciągle rozwijają się nowe formy, a wiele dawnych ginie. Oczywiście, że niektóre organizmy mogą niekiedy przetrwać wiele milionów lat bez żadnych większych zmian. Nie przeczy to jednak ogólnej zasadzie ciągłych zmian ewolucyjnych.

Read the rest of this entry »

Szkocki inżynier F. Jenkin

Szkocki inżynier F. Jenkin ogłosił w 1867 r. obszerny artykuł uderzający w najczulsze punkty teorii doboru. Po pierwsze, Jenkin dowodzi, że w rasach udomowionych nie można działaniem doboru sztucznego spotęgować cechy poza jej pewne maksimum.

Ten jednak zarzut Jenkina nie zachwiał pozycji darwinistów. Natomiast drugi z kolei był właściwie nie do odparcia. Jeżeli, rozumuje Jenkin, osobniki wykazujące korzystne zmiany zdarzają się tyłlco sporadycznie, jak to przyjmuje Darwin, to po skrzyżowaniu z innymi nie obdarzonymi tymi korzystnymi zmianami przelewają one te cechy w znacznie już słabszym stopniu na potomstwo. Z biegiem czasu każda korzystna zmiana zostaje w ten sposób całkowicie zniwelowana.

Read the rest of this entry »

Lamarcka należy uważać za poprzednika Darwina

W 1801 r. ukazuje się jego pierwsze dzieło wyrażające myśl ewolucyjną, pt. „System zwierząt bezkręgowych“. Myśl tę rozwija w „Badaniach nad organizacją istot żywych“ (1820), a przede wszystkim w „Filozofii zoologii“ wydanej w 1809 r., czyli w roku urodzin Karola Darwina. Ostatnie wielkie dzieło Lamarcka – to „Historia naturalna zwierząt bezkręgowych“, którego poszczególne tomy ukazały się w latach 1815-1822.

Read the rest of this entry »

Ogół badaczy

Ogół badaczy mimo wszystko trzymał się kurczowo dawnych poglądów. A przecież wśród nich byli badacze tej miary co anatom Cuvier, geolog Sedgwick i zoolog Agassiz. Zostali oni do końca życia przeciwnikami ewolucji. Wiemy jednak, że sam T. Huxley, który po ogłoszeniu teorii Darwina był głównym i najgorliwszym propagatorem idei ewolucji i darwinizmu, stał dawniej wytrwale na stanowisku antyewolucjonisty, co szczególnie zaznaczyło się w jego recenzjach z książek Cham- bersa.

Read the rest of this entry »