Przerost regeneracyjny

nerki, śledziona, jajniki i płuca powracają do pierwotnego ciężaru po ich częściowej amputacji wolniej u traszek niż u ssaków, np. u królika. Tak więc traszki, które słusznie uważamy za przedstawicieli bardzo dobrych regeneratorów narządów zewnętrznych, nie okazują się zbyt dobrymi regeneratorami narządów wewnętrznych. „Porównując zdolność do regeneracji u różnych gatunków, trzeba pamiętać, że poszczególne narządy muszą być rozpatrywane oddzielnie, gdyż nie można ogólnie twierdzić, że wszystkie narządy ssaków regenerują lepiej lub gorzej niż te same narządy u innych zwierząt” (Liosner).

Przerost regeneracyjny i kompensacyjny. Odtwarzanie narządów miąższowych u ssaków odbywa się często całkowicie lub częściowo za pomocą procesów tzw. przerostu regeneracyjnego. Termin ten wprowadziła Woroncowa na oznaczenie rozrastania się reszty narządu pozostałej po amputacji. Jest to zjawisko podobne do tzw. przerostu kompensacyjnego, który zachodzi po usunięciu jednego z dwóch parzystych narządów, np. jednej nerki. Jeżeli jednak po usunięciu jednego z takich narządów drugi okaleczymy, odcinając część jego miąższu, to wówczas zaobserwujemy przerost regeneracyjny.

Przerost regeneracyjny nie jest jednak tylko szczególnym rodzajem przerostu kompensacyjnego. Różne są bodźce zapoczątkowujące oba te procesy. Zanik miąższu wątrobowego po uszkodzeniu tego narządu przez działanie czterochlorku węgla, nie wyzwala kompensacyjnego przerostu pozostałości tego narządu, której funkcja przestaje zaspokajać potrzeby organizmu. Jednak w przypadku narządów parzystych podobny stan upośledzenia funkcji zniszczonego miąższu narządowego wyzwala przerost kompensacyjny. W wątrobie uszkodzonej czterochlorkiem węgla proces odnowy miąższu narządowego można zapoczątkować przez jego dodatkowe okale-czenie (Liosner).

Leave a Reply