Wśród ewolucjonistów z okresu poprzedzającego wystąpienie Darwina

Jednym z kierunków pozytywizmu był ewolucjonizm, a jego głównym przedstawicielem na polu filozofii był H. Spencer (1820-1903). Jeszcze przed ogłoszeniem „Powstawania gatunków“ Spencer głosił myśli ewolucyjne oparte na zasadach Lamarcka. Po wystąpieniu Darwina Spencer przyjmuje jednak zasadę doboru jako główny czynnik ewolucyjnego rozwoju.

Wśród ewolucjonistów z okresu poprzedzającego wystąpienie Darwina należy jeszcze wymienić poetę Tennysona. Ellegard w swym obszernym studium poświęconym przyjęciu teorii Darwina przez społeczeństwo angielskie, w oparciu o wypowiedzi ówczesnej prasy, dochodzi do następującego wniosku: „Jest oczywistym, że współcześni Darwina byli w pewnym stopniu przygotowani do przyjęcia ewolucyjnej teorii. Nie byli jednak przygotowani na przyjęcie tej teorii, którą podał Darwin. Sprzeczność ta tłumaczy jeden z paradoksów następczego kształtowania się opinii. Chociaż jest praktycznie biorąc pewnikiem, że teoria ewolucyjna nie zostałaby przyjęta, gdyby Darwin nie poparł jej przyrodniczą teorią doboru naturalnego, to jednak większość ogółu i wielu ludzi nauki wzdragało się akceptować teorię doboru naturalnego, mimo że stawali się równocześnie zwolennikami ewolucji. Ten ideologiczny rozwój był z pewnością głębiej uwarunkowany tradycyjnym nastawieniem i wierzeniami niż logicznymi rozważaniami“. Teoria bowiem doboru naturalnego była naukową, racjonalistyczną teorią ewolucjonizmu w przeciwieństwie do innych głoszonych dotychczas. Nawet teoria Lamarcka przyjmowała jakiś nieokreślony czynnik doskonalenia, na który nie było miejsca w teorii doboru Darwina. Dlatego też słusznie zaznacza jeden z historyków biologii, że teoria Lamarcka pozostawała do teorii Darwina w takim samym stosunku, jak dialektyka Hegla do dia- Iektyki Marksa (Giłlispie).

One Response to “Wśród ewolucjonistów z okresu poprzedzającego wystąpienie Darwina”

Leave a Reply