Zdecydowani witaliści

Wreszcie należy krótko wspomnieć, że i zdecydowani witaliści obdarzający życie swoistymi siłami, których nie ma w świecie przyrody nieożywionej, stali się też zwolennikami ewolucji. Poglądy tego rodzaju reprezentuje np. filozof francuski Bergson, przyjmujący działanie w żywej substancji niematerialnej siły nazwanej elan vital i odpowiedzialnej za wszystkie przejawy życia organizmów łącznie z ich ewolucją. Nawet więc ci z biologów i filozofów, którzy przypisywali działalność i właściwości organizmów szczególnym siłom witalnym, nie mogli już odrzucić samego faktu ewolucji.

Na zakończenie tego rozdziału należy krótko scharakteryzować rozwój ewolucjo- nizmu w okresie podarwinowskim. Gdy początkowo ostrze ataków zwracało się przeciw samej zasadzie ewolucji, to po jej szybkim ugruntowaniu w naukach przyrodniczych rozpoczęto krytykę zasad wyjaśniających mechanizm ewolucji podany przez Darwina. Była ona skuteczna, gdyż ówczesny stan genetyki i fizyki nie pozwalał odpowiedzieć zadowalająco na zarzuty dotyczące utrzymania korzystnych zmian (Jenkin, Bennett), jak i zbyt krótkiego czasu dla działania doboru (Kelvin).

Ten stan rzeczy spowodował, że zaczęto szukać innych wyjaśnień mechanizmu ewolucji, nie wyłączając nawet usiłowań wprowadzenia do ewolucjonizmu czynników niematerialnych. Darwinizm, czyli teoria doboru naturalnego, w oczach wielu wydawała się teorią obumierającą. Doborowi przypisywano najwyżej tylko działanie drugorzędne, uboczne.

Leave a Reply